Kırma Eleme Tesislerinde Titreşimli Elek Kapasitesi ve Verimliliği

Titreşimli Elek Kapasitesini Hangi Faktörler Belirler?

Elek kapasitesi denildiğinde çoğu zaman saatte işlenebilecek toplam tonaj düşünülür. Ancak aynı elek, iki farklı malzemede farklı performans gösterebilir.

Kuru ve kolay akan kırılmış taş ile nemli, yapışkan ve yüksek ince malzeme içeren bir besleme aynı hızda elenmez.

Elek Alanı Neden Önemlidir?

Elek yüzeyinin genişliği, aynı anda yüzeye yayılabilen malzeme miktarını etkiler. Uzunluk ise malzemenin elek üzerinde ne kadar süre kalacağı ve ince parçaların açıklıklardan geçebilmesi için ne kadar fırsat bulacağıyla ilişkilidir.

Ancak daha büyük elek otomatik olarak daha verimli elek anlamına gelmez.

Besleme yüzeyin yalnız bir bölümüne yığılıyorsa kullanılabilir alanın önemli kısmı boş kalabilir.

Bu nedenle besleme malzemesinin elek genişliği boyunca mümkün olduğunca dengeli dağıtılması önemlidir.

Elek Açıklığı Kapasiteyi Nasıl Etkiler?

Büyük elek açıklıklarından malzemenin geçmesi genellikle daha kolaydır. Nihai ürün boyutu küçüldükçe eleme işlemi zorlaşabilir.

Özellikle elek açıklığına çok yakın boyuttaki taneler, “near-size” olarak adlandırılan kritik fraksiyonu oluşturur. Bu parçaların geçip geçmemesi için daha fazla temas ve uygun hareket gerekir.

Bu nedenle 25 mm kesim yapan bir elekle çok daha ince bir kesim yapan eleğin aynı alan ve aynı beslemeyle aynı kapasiteyi sağlaması beklenmemelidir.

Nem ve Kil Neden Sorun Yaratabilir?

Nemli ince malzeme elek tellerine yapışarak açıklıkları kapatabilir. Buna körleşme veya tıkanma denir.

Açık alan azaldığında teorik olarak yeterli büyüklükte olan bir elek pratikte kapasite kaybeder.

Bu nedenle malzemenin nemi ve yapışkanlığı model seçiminde mutlaka belirtilmelidir.

Eleme Verimliliği Nasıl Değerlendirilir?

Eleme verimliliği yalnızca elekten kaç ton malzeme geçtiğini göstermez. Asıl soru, malzemenin doğru fraksiyona ne kadar başarılı biçimde ayrıldığıdır.

Örneğin alt ürüne geçmesi gereken ince tanelerin önemli kısmı üst üründe kalıyorsa tesis yüksek tonaj işliyor olabilir ancak sınıflandırma kalitesi düşüktür.

Benzer şekilde iri tanelerin yanlışlıkla ince ürüne geçmesi ürün spesifikasyonunu bozabilir.

Malzeme Yatağı Çok Kalın Olursa Ne Olur?

Elek üzerine kısa sürede çok fazla malzeme verilirse kalın bir yatak oluşur.

Üstteki ince tanelerin elek yüzeyine ulaşması zorlaşır. Böylece malzeme elek boyunca ilerlese bile ayrışma tamamlanmadan çıkışa ulaşabilir.

Bu durum özellikle yüksek besleme tonajının eleğin gerçek kapasitesinin üzerine çıktığı tesislerde görülür.

Çözüm her zaman daha yüksek titreşim uygulamak değildir. Besleme düzeni, elek alanı ve malzeme dağılımı birlikte değerlendirilmelidir.

Titreşim Frekansı ve Genliği Ne İşe Yarar?

Titreşim hareketi malzemenin yüzey boyunca taşınmasına, tabakanın gevşemesine ve küçük tanelerin açıklıklarla temas etmesine yardımcı olur.

Frekans, genlik ve hareket yönü eleğin tasarımına ve malzemeye göre belirlenir.

Yanlış ayar;

• malzemenin yüzeyden fazla hızlı geçmesine,
• yetersiz tabakalaşmaya,
• gereksiz mekanik yüke,
• ürün ayrımının bozulmasına

neden olabilir.

Bu yüzden titreşim değeri “ne kadar yüksek, o kadar iyi” prensibiyle ayarlanmamalıdır.

Çok Katlı Elekler Kapasiteyi Nasıl Etkiler?

Çok katlı elekler aynı makine içinde birden fazla ürün fraksiyonunun ayrılmasını sağlar.

Örneğin farklı katlardaki açıklıklarla iri agrega, orta fraksiyon ve ince malzeme ayrı çıkışlara yönlendirilebilir.

Ancak her katın farklı bir eleme görevi olduğu için alt katların yükü üst katlardan geçen malzemeye bağlıdır.

Kat Sayısı Arttıkça Kapasite Artar mı?

Her zaman değil.

Kat sayısının artması daha fazla ürün elde edilmesini sağlar ancak her katın yeterli eleme alanına ve uygun yük dağılımına ihtiyacı vardır.

Yüksek tonajın çok sayıda fraksiyona ayrılması gerekiyorsa genişlik, uzunluk ve kat düzeni buna göre seçilmelidir.

CONMACH’ın titreşimli elek sistemleri farklı proses gereksinimlerinde çok katlı sınıflandırma amacıyla kullanılabilir.

Elek, Kırıcı Kapasitesini Nasıl Etkiler?

Kapalı devre kırma tesisinde elek fazla iri malzemeyi tekrar kırıcıya gönderir.

Eğer eleme verimi düşükse gereğinden fazla malzeme geri dönebilir ve kırıcı üzerindeki sirkülasyon yükü artar.

Bu durum kırıcı nominal olarak yeterli kapasiteye sahip olsa bile tüm tesisin tonajını düşürebilir.

Dolayısıyla kırıcı ve elek ayrı makineler değil, aynı devrenin birbirine bağlı elemanları olarak seçilmelidir.

Titreşimli Elek Performansı Nasıl Artırılır?

Performans artışı çoğu zaman motoru büyütmekten önce proses koşullarını düzeltmekle başlar.

Besleme dağılımı, elek tellerinin durumu, tıkanma, aşınma ve malzeme yatağı düzenli takip edilmelidir.

Elek Teli Aşındığında Ne Olur?

Aşınma veya kopma elek açıklığını değiştirerek yanlış boyuttaki ürünlerin birbirine karışmasına neden olabilir.

Ayrıca gevşek veya hasarlı yüzey titreşimi doğru aktaramayabilir.

Bakım sırasında:

• elek yüzeyleri,
• bağlantılar,
• yaylar,
• rulmanlar,
• motorlar,
• besleme noktaları

kontrol edilmelidir.

Besleme Dağılımı Nasıl İyileştirilir?

Malzemenin eleğin yalnız bir kenarına verilmesi efektif alanı küçültür.

Besleme oluğu, bunker veya dağıtıcı sistem malzemenin mümkün olduğunca tüm genişliğe yayılmasını sağlamalıdır.

Bu küçük görünen ayrıntı, yeni bir elek yatırımı yapmadan mevcut ekipmandan daha iyi sonuç alınmasını sağlayabilir.